Het wonderlijke verhaal van de man die van India naar Zweden fietste voor de liefde

Hartverwarmend en betoverend

Wat een loei van een titel heeft dit boek! Het wonderlijke verhaal van de man die van India naar Zweden voor de liefde van Per J. Andersson. Het doet qua titellengte denken aan De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje of De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween. Beide van ook al een Zweedse auteur: Jonas Jonasson. Wellicht dat alles in Zweden een lange titel heeft.

Aan de andere kant vat de titel het boek perfect samen! PK wordt in een klein dorpje geboren in India met een profetie waarin voorspeld wordt dat hij met een muzikale vrouw zal trouwen, niet uit zijn dorp, regio of zelfs land en die vrouw heeft als horoscoop ‘stier’.

Jaren later, na een moeizame jeugd en studentenbestaan waarbij hij zelfs al drie keer geprobeerd heeft om een einde aan zijn leven te maken, ontmoet PK precies zo’n dame: de Zweedse Lotta. Hij schildert haar portret bij een fontein in New Delhi en ze trekken een aantal weken samen op. Als Lotta daarna weer teruggaat naar Zweden, kan PK maar aan één ding denken: hoe kom ik zo snel mogelijk weer bij mijn Lotta, de liefde van mijn leven, de vrouw waarmee ik wil trouwen?

Uiteindelijk kiest PK voor de fiets en start aan een, zoals de titel het al verklapt, wonderlijke reis van India via Pakistan, Afghanistan, Iran en Turkije naar Zweden. Daar kan hij eindelijk zijn Lotta weer in de armen sluiten.

Per Anderson schrijft het verhaal goed op; het leest heel fijn. Hij begint bij de jonge PK die nog in zijn nakie door de jungle van Orissa rent. Ondanks dat het een vrij ingewikkeld verhaal is, weet Andersson het kastesysteem waar PK zo onder lijdt, prima uit te leggen. Ook de vele religies die in India bedreven worden, de vele heiligen en de nog altijd invloedrijke rol van de Engelsen komen aan bod.

Iemand heeft ooit eens tegen mij gezegd, iemand die in India is geweest, dat in India alles mogelijk is. Alles wat je je niet kunt voorstellen. Het is dan ook bijna te bizar voor woorden als ik lees dat PK letterlijk onder bruggen en in stationshallen slaapt, dakloos is, maar toch premier Indira Gandhi mag komen schilderen in haar paleis. En zo overkomen PK wel meer onvoorstelbare dingen.

PK heeft zelf ook geen verklaring voor die wonderlijke momenten die hij meemaakt, maar hij staat daar verder ook niet te lang bij stil. Hij gelooft in het lot, zijn profetie en heeft als overtuiging dat het gewoon zo had moeten zijn.

Mooi is dat toch? Als je gewoon je schouders op kunt halen en denken ‘ach, het zal wel zo moeten zijn.’ Het is geen filosofie die ik zou kunnen toepassen op mijn eigen leven, daar ben ik veel te eigengereid voor, maar het heeft wel iets magisch. Ondanks tegenslagen en obstakels komt alles toch nog goed. Zoals het had moeten zijn. Het wonderbaarlijk warm liefdesverhaal dat leest als een sprookje: en ze leefden nog lang en gelukkig!

All the money in the world

Verrassend meeslepend

Dit jaar is het jaar van de verfilmde boeken geloof ik! Zo las ik al Spaar de spotvogel (Harper Lee), The color purple (Alice Walker), In duistere tijden (Anthony McCarten) en De donkere toren 1 (Stephen King). De laatste twee ook zelfs met de filmposter als kaft (filmedities). Nu kan ik daar ook All the money in the world aan toevoegen, van John Pearson. De originele titel van het boek was Painfully Rich: The outrageous fortunes and misfortunes of the heirs of J. Paul Getty. Daar hebben ze begrijpelijkerwijs een makkelijker titel van gemaakt.

Anywayz, All the money in the world dus. Ik heb ‘m overigens ‘gewoon’ in het Nederlands gelezen. Maar omdat dit de filmeditie is, hebben ze de titel Engels gehouden.

Het gaat over J. Paul Getty, die op een bepaald moment de rijkste man van Amerika is. Het was geen makkelijke man. Hij hield van de dames, maar was geen ster in relaties. Trouwen vond hij nog wel leuk, maar zijn vijf (!) huwelijken eindigden allemaal al gauw in een scheiding.

Die huwelijken leverden echter wel vijf zonen op. Eentje overleed al op vrij jonge leeftijd, de andere vier worstelden de rest van hun leven met het gemis van de liefde en aandacht van hun vader en met de familievloek van Getty waardoor alle familieleden continue achtervolgd worden door pech, ongeluk en verdriet.

In de film gaat het vooral over de ontvoering van Getty’s kleinzoon en hoe Getty sr. weigert losgeld te betalen, zelfs als de ontvoerders een afgesneden oor van zijn kleinzoon opsturen. Het boek gaat veel dieper en verder in op de man J. Paul Getty.

Ondanks dat het altijd een heel karwei is, houd ik wel van die dikke romans waarin meerdere generaties van families worden afgeschilderd. Zo is dat eigenlijk ook met dit boek. In het begin gaat het over J. Paul Getty, over hoe hij als jongen was, hoe hij zijn fortuin heeft verdiend en hoe hij (niet) omgaat met zijn kinderen. Daarna volg je als lezer de getroebleerde levens van zijn vier zonen en uiteindelijk ook de kleinkinderen.

Ik ben geen bijzondere fan van financiële verhalen of überhaupt iets waar veel cijfers in voorkomen, maar ondanks dat het opbouwen van het olie-imperium van Getty toch een grote rol speelt in het boek, las het als een trein! Het is net één grote soap en dan kan je all the money of the world hebben, gelukkig lijken de hoofdpersonen maar niet te worden.

Na het uitlezen bleef de familie Getty echt nog een paar dagen in mijn hoofd hangen; wat zouden ze nu doen? Hoe vergaat het ze nu? Dat had ik van tevoren niet verwacht; dat dit boek me zo zou raken. Wat een mooie verrassing weer!

Dagboek van een boekverkoper

 

Grappig en onbedoeld inspirerend

Eigenlijk wil Shaun Bythell met dit boek vooral laten zien dat het níet leuk is om een tweedehandsboekenwinkel te runnen. Maar ik denk dat hij het tegenovergestelde juist heeft bereikt. Ik moest in ieder geval erg lachen tijdens het lezen van dit boek en heb er van de eerste tot en met de laatste pagina van genoten. Genoten van de verhalen van de rare klanten, zijn gekke medewerkers, het afzien en de successen.

In Dagboek van een boekverkoper begint Bythell op een willekeurige dag met noteren wat hij die dag beleeft heeft. Dit doet hij een jaar lang. Zijn winkel, The Bookshop, staat in Wigtown, een ‘book town’ in zuidwest Schotland. Elk jaar organiseert het dorp een literair festival met vele bezoekers en schrijvers. Dit boek biedt een onromantisch inkijkje in de wereld van een tweedehandsboekenhandelaar.

’t Is denk ik geen geheim dat ik zelf fan ben van boeken. Dus een eigen boekenwinkeltje zou ik prachtig vinden. Onlangs plaatste Gianotten Mutsaers, dé boekenwinkel hier in Tilburg, een oproep op Facebook: ze zochten een boekenverkoper. Iemand om het team te versterken. Wauw. Dat is het dan? Is dit mijn kans?!

Natuurlijk veel te enthousiast gereageerd (ik had net Dagboek van een boekverkoper uit) en helemaal hyper. Dromen is mooi, prachtig, dat is ook wat ik zo betoverend vind aan boeken. Maar ik moet de realiteit niet uit het oog verliezen. Met dit lijf is het fysiek gewoon niet te doen; een hele dag staan in een winkel; boeken pakken en verplaatsen, etc. Shit. Shitshitshitshitshit. Daar viel ik van mijn roze wolk.

Ik heb even flink gebaald. Maar het is zoals het is. Je kunt niet alles hebben in het leven. Bovendien; ik heb niet eens meer iets van de winkel gehoord, dus het is niet dat het überhaupt een optie was. Jammer, maar helaas. Met een glimlach zet ik nu Bythells boek weer in de kast, dankbaar voor dit inkijkje in zijn wereld. Heb ik toch even kunnen voelen hoe het zou kunnen zijn. En dat is toch ook mooi? Benieuwd naar welk inkijkje ik in een volgend boek krijg en in welke wereld ik dan weer even mag leven. Want, zoals de winkel Gianotten dat zelf ook op zijn tassen drukt: boeken is reizen vanuit je luie stoel. En dan maakt een krakkemikkelig lijf helemaal niets meer uit.

 

Menthol

Mooi mens

In de jaren twintig belandt Joseph Sylvester in Nederland. Hij verdient zijn geld met het verkopen van tandpasta. Op een klein podiumpje op de markt brengt hij het dan nog redelijk onbekende spul aan de man door het te verkopen als het geheim van het zwarte ras. Joseph (of ‘Menthol’ zoals hij en de mensen die hem kennen noemen) is namelijk zwart. Een rasbloedneger, noemt hij zichzelf ook wel. En zijn brede witte glimlach, zijn humor, zijn nettepak en zijn verkoopkunsten maken hem een succesvolle marktkramer.

Uiteindelijk belandt Menthol met een blanke vrouw aan zijn zij in het oosten van Nederland. Ze trouwen, wonen in Hengelo en Menthol blijft zijn handel in tandpasta succesvol runnen. Als de oorlog uitbreekt, scheidt hij noodgedwongen van zijn vrouw, om haar voor eventuele ellende te behoeden. En ondanks alle moeilijkheden die op zijn pad komen, Menthol is en blijft een gentleman; altijd goedlachs, positief en hij kan met iedereen goed opschieten. Het is die mentaliteit die hem door de oorlog heen helpt en hem weer terugbrengt bij zijn geliefde vrouw en inmiddels net zo geliefde Hengelo.

Het is een bijzonder verhaal om te lezen. Menthol komt heel innemend over en de vele foto’s die het verhaal aanvullen maken het verhaal nog levendiger. Een mooi mens om te herdenken met dit boek.

 

De Amerikaanse prinses

‘Self made princess’ komt tot leven

Mijn kennismaking met Annejet van der Zijl was Jagtlust. Dat boek ging over iemand die mij totaal niets zegt. Toen niet en nu niet. Maar de manier waarop het verhaal van Fritzi Harmsen van Beek (die lange tijd doorbracht in het landhuis genaamd Jagtlust) was geschreven, liet mij het boekje in één ruk uitlezen. Boeiend tot de laatste pagina.

Daarna volgden nog Sonny Boy (zo mooi!), Anna, Bernhard en Gerard Heineken. Allemaal pageturners wat mij betreft. Geschiedenislessen die met een vlotte pen zijn opgeschreven en daardoor nergens saai worden. Met andere woorden: ik ben fan!

De Amerikaanse prinses is Van der Zijl’s nieuwste boek en gaat opnieuw over iemand die mij niets zegt. Allene Tew is een ‘self made princess’ en kwam al eens voor in een bijrol in het boek over prins Bernhard. Zo leerde Van der Zijl ook, tijdens het schrijven van Bernhard’s biografie, dat ze over deze vrouw óók nog een boek wilde schrijven.

Ik vind De Amerikaanse prinses vooral een ontroerend verhaal. Allene Tew groeit op als dochter van Amerikaanse pioniers in een klein dorpje. Via diverse huwelijken en een scherp zakelijk verstand weet ze op de sociale ladder te stijgen tot dame en zelfs tot prinses, mét de nodige welvaart. Ze krijgt de ene na de andere tegenslag te verwerken. Ondanks dat blijft ze ‘moed houden’, zoals ze dat zelf zegt. Ze komt op me over als een intelligente, krachtige, maar ook als een eenzame, verdrietige en warme vrouw.

Het verhaal speelt zich in een bijzonder interessante periode af; de tijd waarin Amerika groeit en bloeit en zichzelf vervolgens in een depressie verliest. En in Europa razen verwoestende oorlogen over het continent en heerst er grote armoede. Dat zijn feiten die ik uit de geschiedenisboeken ken. Maar door over de persoonlijke ervaringen en verliezen van Allene te lezen, komen de feiten tot leven.

Dát is wat mij betreft de ware kunst van Annejet van der Zijl; ze laat haar hoofdpersonages leven. Van zwarte lettertjes op wit papier weet zij personen van vlees en bloed te creëren. Het boek is nu uit en ik heb het idee dat ik Allene Tew echt heb leren kennen. Ze is niet langer iemand ‘die mij niets zegt’. Ze leeft.

De haas met de amberkleurige ogen

Teleurstellend en langdradig

De haas met de amberkleurige ogenAlweer enige tijd geleden las ik in De Boekenkrant een lovende recensie over De haas met de amberkleurige ogen van Edmund de Waal. Sowieso sprak de afgebeelde omslag me al aan (een plaatje van, hoe kan het ook anders, een wit haasje), maar ook de omschrijving. Dus je kunt me mijn enthousiasme wel voorstellen toen ik het (ongelezen) in ons tweedehands boekenwinkeltje in Tilburg zag liggen. Weliswaar met een andere omslag, maar toch!

In het boek vertelt Edmund de Waal over een verzameling kleine Japanse beeldjes, zo klein dat je ze in je handpalm kunt verbergen. Het zijn uitsneden van dagelijkse taferelen, dieren en fantasiefiguren. Netsukes worden ze genoemd. Aan de hand van de verzameling netsukes die de auteur geërfd heeft van zijn oudoom, duikt hij zijn eigen familiegeschiedenis in, om te ontdekken wie de verzameling ooit voor het eerst heeft aangeschaft en wie van zijn familieleden de beeldjes nog meer in hun handen gehad hebben.

De familie van De Waal is Joods en heeft zijn roots in Rusland. De familie verspreid zich eind negentiende eeuw over Europa in onder andere Parijs en Wenen. De netsukes duiken voor het eerst op in Parijs.
Ik ben dol op familiegeschiedenissen; vind het heerlijk om me te verdiepen in de persoonlijke verhalen en ontwikkelingen van ooit levende maar nu slechts gereduceerd tot een naam in de stamboom. Dan komt het verleden écht tot leven! De Waal worstelt echter een beetje met hoe hij zijn verhaal wil opschrijven. Hij wil het juist zijn familiegeschiedenis eer aan doen en dus niet vervallen in sentimentaliteit. Jammer. Ik ben dol op sentimentaliteit.
Met als gevolg dat ik vooral veel lees over kunststromingen, sociale ontwikkelingen en de niveau riche lees. Pfff; boring!!
Als het verhaal zich naar Wenen verplaatst, wordt het in eerste instantie niet veel beter. Veel geneuzel over de inrichting van een huis en onderliggende verhoudingen van de mensen in de stad.

Ik kan nog veel meer klagen en zeuren. Het was op zich wel interessant om te lezen over het tijdsbeeld (en een kijkje te nemen in de huizen van de zeer rijken van die tijd), maar het is allemaal zo stoffig en droog. Ik ben meer van een Annejet van der Zijl die de mensen die ze portretteert tot leven wekt, in plaats van een opsomming van feiten en een schets van het tijdbeeld en de omgeving.

Misschien een hard oordeel; maar het was simpelweg niet wat ik ervan verwacht had.

As in tas

Leuk en mooi verhaal

As in tasEerder heb ik hier op mijn site al lovend geschreven over een boek van Jelle Brandt Corstius. (Arctisch dagboek) Nu heeft hij weer een topper geschreven. En wederom met zichzelf in de hoofdrol.

In As in tas maakt hij een fietsreis naar Zuid-Frankrijk. Zijn vader is overleden en omdat de fietstochtjes die hij vroeger met zijn vader deed één van de weinige activiteiten was waar Jelle echt het gevoel had een connectie met zijn vader te maken, besluit hij de as van zijn vader mee te nemen op zijn fietsreis. Ongetraind en tamelijk onvoorbereid gaat hij op pad en uiteraard beleefd hij onderweg het nodige mee.

Vooral de genadeloosheid ten opzichte van zijn eigen persoon vind ik wederom hilarisch. Alsof hij van een afstandje naar zichzelf kijkt en bekritiseert. De verhaallijn die uiteraard steeds terugkomt zijn zijn herinneringen aan zijn vader; goede en slechte. Ontroerend om te lezen hoe hij tijdens zijn reis meer en meer beseft hoeveel hij van zijn vader hield, ookal was het een rare, ráre man.

Het nadeel van dit boekje is dat het wederom niet erg dik is (wel wat dikker dan Arctisch dagboek) en dat het dus zó uit is! In mijn geval waren twee uurtjes in de zon op het terras voldoende. Maar zoals gezegd is het erg vermakelijk en hoef je er niet al te veel bij na te denken. Een leuk en mooi verhaal.

Verboden gebied & Het Kielzog van de oorlog

Geen ontspannen literatuur over de Eerste Wereldoorlog

Het kielzog van de oorlogNog niet zo lang geleden heb ik een heerlijk lang weekend in Ieper vertoefd, in Zuid West Vlaanderen. Een stad vol met de geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog. In het Flandres Fieldsmuseum kocht ik een trio van boekjes, samengebonden met een kartonnetje. Drie boekjes, niet al te dik, die geschreven zijn door ooggetuigen uit die tijd. Verboden gebied en Het kielzog van de oorlog zijn door zusters geschreven; zij vertellen over de gewonden die zij dagelijks moesten behandelen in het veldhospitaal net achter het front, dicht bij de gevechten.

De boekjes zijn voorzien van een voorwoord van Erwin Mortier, een schrijver waar ik persoonlijk fan van ben; hij heeft zo’n mooie schrijfstijl en woordkeuze. Hij heeft de vertaling van de boekjes op zich genomen en geeft in zijn voorwoord de nodige aanvulling en legt uit waaróm ze zo’n belangrijk tijdsbeeld geven van die verschrikkelijke jaren.

Verboden gebied van Mary Borden leest erg vlot. De zuster in kwestie is kalm, kritisch en vrij cynisch. Eigenlijk zijn de hoofdstukken allemaal korte verhaaltjes, steeds weer met een ander persoon (slachtoffer, familie van een soldaat, zuster) in de hoofdrol. Juist haar koele, afstandelijke manier van vertellen maakt het beeld dat ze schetst extra luguber. Er wordt niet opgekeken van een rondslingerende arm of been. Sommige slachtoffers moeten maar snel sterven, want ze maken de rest van de zaal onrustig. En wat is de waarde van leven nog voor sommige gewonden die wel overleven?

Het kielzog van de oorlog is wat bloemrijker beschreven. Achterin het boek is ook een hoofdstuk aan de poëzie gewijd die Ellen N. Motte ter plekke heeft geschreven. Door de bloemrijke taal en het doorzagen over bepaalde (in mijn ogen minder interessante) elementen, leest dit een stuk lastiger. Het vlot allemaal niet erg. De hoofdstukken zijn ook wat minder samenhangend.

Ik heb Kielzog van de oorlog direcht na Verboden gebied gelezen. Misschien is het het verschil in schrijfstijl waardoor ik een beetje afhaakte in het verhaal van Motte. Misschien zit er nu eenmaal een max aan de hoeveelheid ellende waar een mens geboeid over kan lezen, ik weet het niet. Ik ben blij dat ik beide boekjes gelezen heb, nummer drie ligt nog op de ‘te lezen-stapel’. Maar het is geen ontspannen literatuur.

The bookshop book

Bijzondere boekenwinkels uitgelicht

The bookshop bookHeb ik een favoriete boekenwinkel? Nee, eigenlijk niet. Ik kom graag in boekenwinkels en in Tilburg is dat Gianotten; groot, overzichtelijk en geweldig personeel. Maar Blz. in Goirle vind ik ook geweldig, een schijnbare warboel van stapels boeken en overvolle boekenkasten, een winkeltje ramvol met boeken! En Livius in Tilburg vind ik ook altijd intrigerend, al ben ik er al lang niet meer binnen geweest. Als een soort van gedistingeerd heertje, een winkel vol kennis en mysterie, met op de achtergrond heel zachtjes klassieke muziek.

In The bookshop book bespreekt Jen Campbell allerlei bijzondere boekenwinkels van over de hele wereld (al krijgen de winkels in Engeland en Amerika de meeste ruimte). Het zijn boekenwinkels in schuren, zolderruimtes en in caravans, allemaal volgestouwd met boeken, boeken en boeken. Er zitten een paar bijzondere verhalen tussen en ik merk dat ik glimlach tijdens het lezen over al die verschillende sfeervolle winkels en bovenal de eigenaardige mensen die de winkels runnen.

Met name de winkels in tweedehandsboeken komen veel voor in The bookshop book. Gek eigenlijk, maar daar heb ik nooit wat mee opgehad; tweedehandsboeken. Ik vind de winkeltjes er vaak geweldig uit zien (op Mallorca nog zo’n winkeltje binnengelopen, instortingsgevaar in elke gang waar de boeken gevaarlijk hellend uit de kasten staken), maar ik vind de boeken altijd een beetje… viezig. Muf, plakkerig, stinkend. Ik ga veel liever voor een nieuw boek: een strak bonk papier, zonder omgevouwen kaft of pagina’s, waar je zonder gevaar op overdraagbare ziektes je neus tussen de pagina’s kan steken en de geur van verse drukinkt kunt inhaleren.

Desalniettemin is The bookshop book een leuke verzameling verhalen over boekenliefhebbers en hun winkeltjes. Mocht ik ooit in mijn leven een eigen boekenwinkeltje willen beginnen, dan kan ik hier heel veel inspiratie uit halen!

In stukjes

Gezellige Tilburgse anekdotes

In stukjesDit boekje heeft niet zo veel om handen. Het zijn korte verhalen (zoals de titel al suggereert), soms grappig, soms heel persoonlijk. Het is leuk geschreven en je hebt het zo uit. En het grappige is dat je Marc-Marie’s stem in je hoofd de verhalen hoort vertellen. Ja, echt waar!

Ik woon in Tilburg en ondanks dat Tilburg zeker geen hoofdrol speelt in zijn verhaaltjes, voelt het lezen ervan toch dichtbij. Ik was dan ook apetrots dat ik mijn boekje kon laten signeren (al stolen twee huppeltantes achter mij mijn mojo; ik had weinig kans iets te zeggen tegen de man omdat hun al over mijn schouder tegen hem aan stonden te tetteren, grrr).

Verwacht geen hoogstaande literatuur of schokkende verhalen. Het zijn gewoon gezellige anekdotes van Marc-Marie. Ik hoop dat hij zo nog een paar boekjes publiceert, erg leuk om te lezen.