De Amerikaanse prinses

‘Self made princess’ komt tot leven

Mijn kennismaking met Annejet van der Zijl was Jagtlust. Dat boek ging over iemand die mij totaal niets zegt. Toen niet en nu niet. Maar de manier waarop het verhaal van Fritzi Harmsen van Beek (die lange tijd doorbracht in het landhuis genaamd Jagtlust) was geschreven, liet mij het boekje in één ruk uitlezen. Boeiend tot de laatste pagina.

Daarna volgden nog Sonny Boy (zo mooi!), Anna, Bernhard en Gerard Heineken. Allemaal pageturners wat mij betreft. Geschiedenislessen die met een vlotte pen zijn opgeschreven en daardoor nergens saai worden. Met andere woorden: ik ben fan!

De Amerikaanse prinses is Van der Zijl’s nieuwste boek en gaat opnieuw over iemand die mij niets zegt. Allene Tew is een ‘self made princess’ en kwam al eens voor in een bijrol in het boek over prins Bernhard. Zo leerde Van der Zijl ook, tijdens het schrijven van Bernhard’s biografie, dat ze over deze vrouw óók nog een boek wilde schrijven.

Ik vind De Amerikaanse prinses vooral een ontroerend verhaal. Allene Tew groeit op als dochter van Amerikaanse pioniers in een klein dorpje. Via diverse huwelijken en een scherp zakelijk verstand weet ze op de sociale ladder te stijgen tot dame en zelfs tot prinses, mét de nodige welvaart. Ze krijgt de ene na de andere tegenslag te verwerken. Ondanks dat blijft ze ‘moed houden’, zoals ze dat zelf zegt. Ze komt op me over als een intelligente, krachtige, maar ook als een eenzame, verdrietige en warme vrouw.

Het verhaal speelt zich in een bijzonder interessante periode af; de tijd waarin Amerika groeit en bloeit en zichzelf vervolgens in een depressie verliest. En in Europa razen verwoestende oorlogen over het continent en heerst er grote armoede. Dat zijn feiten die ik uit de geschiedenisboeken ken. Maar door over de persoonlijke ervaringen en verliezen van Allene te lezen, komen de feiten tot leven.

Dát is wat mij betreft de ware kunst van Annejet van der Zijl; ze laat haar hoofdpersonages leven. Van zwarte lettertjes op wit papier weet zij personen van vlees en bloed te creëren. Het boek is nu uit en ik heb het idee dat ik Allene Tew echt heb leren kennen. Ze is niet langer iemand ‘die mij niets zegt’. Ze leeft.

Bernhard – Een verborgen geschiedenis

Wederom boeiend geschreven biografie van Annejet van der Zijl

BernhardOoit in een ver verleden moest ik eens Jagtlust lezen. Ik liep toen stage bij een scholierenwebsite die vooral populair was vanwege de vele (kant en klare) boekbeschrijvingen op de site. En af en toe kreeg die site ook boeken toegestuurd van uitgeverijen om te recenseren en om een boekverslag van te maken. En dat mocht ik doen van Jagtlust.

Nu gaat Jagtlust over iemand die mij totaal niets zegt. Toen niet en nu niet. Maar de manier waarop het verhaal van Fritzi Harmsen van Beek (die lange tijd doorbracht in het landhuis genaamd Jachtlust), liet mij het boekje in één ruk uitlezen. Boeiend tot de laatste pagina.

Na Jagtlust las ik van dezelfde schrijfster Sonny Boy (zo mooi, écht lezen!) en Anna, over het leven van Annie M.G. Schmidt. Met name die laatste sprak uiteraard tot mijn verbeelding, Annie M.G. Schmidt, daar ben ik mee opgegroeid! Wat uitermate geinig om te lezen over wat een dwarse mevrouw dit kon zijn. En hoe haar manier van werken was. Alsof je er letterlijk bij bent geweest, zo leest het.

Met andere woorden; ik ben fan van het werk van Annejet van der Zijl. Haar laatste boek gaat over Gerard Heineken, de oprichter van de biergigant. Maar ik had het boek ervoor nog niet gelezen; Bernhard. Over die boef van een prins, de vader van prinses Beatrix, de man van Juliana. Dus toen ik het boek zag liggen in Boekhandel Kniphorst in Wageningen (en ik liep er echt alleen maar naar binnen om te snuffelen, niet te kopen!), kon ik ‘m niet laten liggen.

De pagina’s zijn als die van een geschiedenisboek; dun en met zwartwitfoto’s bedrukt. Het boek voelt zwaar. Daardoor is het als leesboek wat minder aantrekkelijk; het is echt zwaar in de handen. Het boek begint ook niet meteen met de hoofdpersoon. Voor Bernhard zu Lippe Biesterfeld voorgesteld wordt, komen eerst zijn opa, zijn vader en ook de rest van de familie ruimschoots aan bod. Het geeft zo een magisch inkijkje in het karakter van Prins Bernhard; van wie stamt hij af en waar komt zijn familie vandaan.

Ik vond ook dit weer een bijzonder interessant verhaal. Opnieuw raakte ik geïntrigeerd door Van der Zijl’s onderwerp en schrijfstijl. Het is heel informatie maar tegelijkertijd laagdrempelig; het is géén geschiedenisboek, al steek je er wel wat van op. Wat mij betreft een zeer boeiend boek.

Jagtlust

Annejet van der Zijl – Jagtlust: intrigerend levensverhaal van Fritzi ten Harmsen van Beek

JagtlustIn Jagtlust gebeurde het. Heel artistiek Nederland verzamelde zich na de Tweede Wereldoorlog in deze villa in het Gooi. Fritzi ten Harmsen van Beek was de gastvrouw van dit huis. Een fragiel ogende vrouw waar iedereen meteen helemaal weg van was. Iedereen die haar zag wilde voor haar zorgen, bij haar zijn.

Als dochter van twee artistieke ouders (haar vader is de bedenker en tekenaar van Flipje, het fruitmannetje uit Tiel, haar moeder illustreerde kinderboeken), was het kunstzinnige Fritzi met de paplepel ingegoten. Haar jeugd bracht ze door in een villa in Blaricum, eenmaal uit huis vertrok ze naar Frankrijk waar ze beviel van een zoon. Maar het bloed kruipt waar het niet gaan kan en Fritzi wilde naar huis. Ze kocht een villa in ’t Gooi: Jagtlust.

Dit boek is een biografie van Fritzi ten Harmsen van Beek. Maar het is ook een biografie van het huis Jagtlust. Daar speelde het belangrijkste deel van Fritzi’s leven zich af. Als je dit boek leest vliegen de namen van bekende schrijvers, dichters, kunstenaars en artiesten je om de oren. In de jaren zestig was deze villa het middelpunt van artistiek Nederland. Het is interessant om te lezen hoe close en gecentreerd de kunstenaars leefden. Hoe ze zich gedroegen als opstandige pubers, leefden volgens de ‘love, peace and happiness’ regels, al lang voor deze wereldwijd een trend werden. Daarnaast is het ook bijzonder fascinerend om te lezen hoe Fritzi werd, en waarschijnlijk nog steeds wordt, aanbeden door iedereen. Ookal bracht ze slechts drie boeken uit, ze is bekend en bemind, een geweldige prestatie voor iemand die een kluizenaarsbestaan leeft.

Het is jammer dat de auteur soms afgeleid raakt door bekende en meer bekende namen te noemen in het verhaal. Maar de intrigerende persoon Fritzi houdt het boek boeiend tot aan het einde.