Ik weet waarom gekooide vogels zingen

Maya Angelou – Ik weet waarom gekooide vogels zingen: tegenvallende Amerikaanse literaire klassieker

Ik weet waarom gekooide vogels zingenIk weet waarom gekooide vogels zingen is een Amerikaanse literaire klassieker. Maya Angelou is een voorbeeld van hoe hard de afro-amerikaanse cultuur heeft moeten knokken in de Verenigde Staten. Knokken om bestaansrecht, vrij leven en respect. Dezer trieste geschiedenis heeft me altijd bijzonder geboeid, al sinds ik voor het eerst leerde over slavernij op school. Dit is een boek wat hoog scoort in het boekenlijstje van Oprah Winfrey. En aangezien ik Oprah vrij hoog heb zitten, wilde ik dit boek dus graag lezen.

Helaas vond ik het lezen een beetje een teleurstelling. Het verhaal mist een natuurlijke flow waardoor het stottert en bijna als een verhalenbundel leest, in plaats van een autobiografische geschiedenis. Personages verschijnen in het verhaal, maar verdwijnen net zo makkelijk. Later worden ze bestempeld als ‘belangrijk’, maar over het waarom wordt niet gerept. Ik mis als blonde, Hollandse meid waarschijnlijk ook het gevoel dat Angelou beschrijft. De broeierige sfeer, het continue jezelf willen bewijzen, sterker voor doen dan je bent, de wanhoop van de gedachte nooit meer te worden dan een ex-slaaf, etc. Ik weet niet hoe het is om een zwarte vrouw te zijn. Ik deel die strijd niet. En ondanks dat Angelou het beschrijft in haar boek, voel ik het niet. Het komt bij mij niet binnen; het raakt me niet voldoende.

The color purple is één van mijn lievelingsboeken. Mijn hart van hout vind ik ook een prachtig verhaal. Trieste verhalen over sterke afro-amerikaanse vrouwen die ondanks hun tegenslag, ondanks hun strijd dóór gaan en blijven geloven in een beter bestaan. De essentie verschilt dus niet zo veel van Ik weet waarom gekooide vogels zingen. Met het verschil dat dit non-fictie is, een autobiografie. De andere twee boeken zijn romans. Het is een beetje schaamtevol om te zeggen, maar ik denk dat Maya Angelou niet ‘sensationeel’ genoeg voor me is. Het is niet spannend/triest/verschrikkelijk genoeg. Ik vind het simpelweg niet zo boeiend. En dat zal ongetwijfeld door die blonde haren en rode appelwangen van me komen.

Demonen

Gerrit Komrij – Demonen: het leven van Gerrit Komrij, door Gerrit Komrij

DemonenDe dichter des vaderlands neemt geen hand voor de mond. Literaire critici zijn lafaards en het niveau van de Nederlandse literatuur is bar slecht. Dit deelt hij mede in zijn nieuwe boek Demonen. Maar hij vertelt er ook bij dat ook hij een criticus is geweest en dus laf. En dat ook hij onderdeel is van de Nederlandse literatuur en dat het eigenlijk allemaal niet zo veel om handen heeft. Demonen is een autobiografisch boek dat verhaalt over de jaren van Komrij als jonge schrijver. Het vertelt niet alleen zijn carrière, maar ook zijn vele meningen, dromen en wensen die hij in de jaren heeft verzameld. Menigeen zijn verloren gegaan of zodanig veranderd dat ze een heel nieuwe categorie vormen.

Gerrit Komrij weet met zijn cynisme, flinke portie zelfspot en Hollandse nuchterheid de lezer te pakken in zijn verhaal. Demonen biedt niet alleen een heldere kijk op het leven van de auteur, maar ook op de invloeden van het ouder worden en de Nederlandse literatuur.