All the money in the world

Verrassend meeslepend

Dit jaar is het jaar van de verfilmde boeken geloof ik! Zo las ik al Spaar de spotvogel (Harper Lee), The color purple (Alice Walker), In duistere tijden (Anthony McCarten) en De donkere toren 1 (Stephen King). De laatste twee ook zelfs met de filmposter als kaft (filmedities). Nu kan ik daar ook All the money in the world aan toevoegen, van John Pearson. De originele titel van het boek was Painfully Rich: The outrageous fortunes and misfortunes of the heirs of J. Paul Getty. Daar hebben ze begrijpelijkerwijs een makkelijker titel van gemaakt.

Anywayz, All the money in the world dus. Ik heb ‘m overigens ‘gewoon’ in het Nederlands gelezen. Maar omdat dit de filmeditie is, hebben ze de titel Engels gehouden.

Het gaat over J. Paul Getty, die op een bepaald moment de rijkste man van Amerika is. Het was geen makkelijke man. Hij hield van de dames, maar was geen ster in relaties. Trouwen vond hij nog wel leuk, maar zijn vijf (!) huwelijken eindigden allemaal al gauw in een scheiding.

Die huwelijken leverden echter wel vijf zonen op. Eentje overleed al op vrij jonge leeftijd, de andere vier worstelden de rest van hun leven met het gemis van de liefde en aandacht van hun vader en met de familievloek van Getty waardoor alle familieleden continue achtervolgd worden door pech, ongeluk en verdriet.

In de film gaat het vooral over de ontvoering van Getty’s kleinzoon en hoe Getty sr. weigert losgeld te betalen, zelfs als de ontvoerders een afgesneden oor van zijn kleinzoon opsturen. Het boek gaat veel dieper en verder in op de man J. Paul Getty.

Ondanks dat het altijd een heel karwei is, houd ik wel van die dikke romans waarin meerdere generaties van families worden afgeschilderd. Zo is dat eigenlijk ook met dit boek. In het begin gaat het over J. Paul Getty, over hoe hij als jongen was, hoe hij zijn fortuin heeft verdiend en hoe hij (niet) omgaat met zijn kinderen. Daarna volg je als lezer de getroebleerde levens van zijn vier zonen en uiteindelijk ook de kleinkinderen.

Ik ben geen bijzondere fan van financiële verhalen of überhaupt iets waar veel cijfers in voorkomen, maar ondanks dat het opbouwen van het olie-imperium van Getty toch een grote rol speelt in het boek, las het als een trein! Het is net één grote soap en dan kan je all the money of the world hebben, gelukkig lijken de hoofdpersonen maar niet te worden.

Na het uitlezen bleef de familie Getty echt nog een paar dagen in mijn hoofd hangen; wat zouden ze nu doen? Hoe vergaat het ze nu? Dat had ik van tevoren niet verwacht; dat dit boek me zo zou raken. Wat een mooie verrassing weer!

Alles is verlicht

Vermoeiende, melancholische zwarte humor

Alles is verlichtIn Alles is verlicht gaat Jonathan Safran Foer op zoek naar zijn roots. Dit boek heb ik net als De haas met de amberkleurige ogen gelezen in mijn vakantie. Op zoek gaan naar je roots was blijkbaar een klein themaatje in de meegebrachte vakantieliteratuur. En ook dit boek viel tegen.

Op de voorzijde van het boek staat een aanbeveling van het NRC: “Een boek waarvan je zou willen dat iedereen het zou lezen.” Waarom? Vast omdat het ‘steengoed’ is. Dus ik had er alle vertrouwen in. Op de achterflap staat kort omschreven dat het een zoektocht is die je hardop zal laten lachen om vervolgens een bladzijde later een zakdoek te gebruiken om de tranen te deppen.

Vanaf het eerste hoofdstuk liep ik echter al tegen een drempel aan. De tolk die op de achterflap de komische sidekick wordt genoemd, trapt af. En om te benadrukken dat de jongen niet zo goed Engels kan praten, is het in gebrekkig Nederlands op geschreven. Dat moet vast de grap zijn; uitdrukkingen verhaspelen, net de verkeerde woorden gebruiken waardoor een omschreven handeling ineens tot iets stouts of seksistisch wordt verbasterd. Ik vond het niet fijn om zo het boek te beginnen. Ik was bang dat het hele boek zo houtje-touwtje geschreven zou zijn, geen fijn vooruitzicht.

Na enkele hoofdstukken (die godzijdank ook met normaal Nederlands worden afgewisseld), hindert het al wat minder, maar ik zit nog steeds te wachten op de humor. Want als dit het is, is het niet mijn soort humor. En dat blijkt dan ook de rest van het boek. Het is net als met Woody Allen-films; daar vind ik ook geen drol aan. Een hoop blabla, zwarte humor, een soort van melancholische Joodse zelfspot.

Uiteindelijk wordt het verhaal wel serieuzer, maar het beklijft niet. Het komt niet mooi samen op het einde, alles blijft een beetje in het luchtledige hangen. Op een of andere manier denk ik dat wanneer dit verhaal vanuit het perspectief van één persoon op geschreven was, het een stuk boeiender was geweest dan de briefwisseling russen Jonathan en zijn ‘komische sidekick’. Geen succes, dit boek.

De haas met de amberkleurige ogen

Teleurstellend en langdradig

De haas met de amberkleurige ogenAlweer enige tijd geleden las ik in De Boekenkrant een lovende recensie over De haas met de amberkleurige ogen van Edmund de Waal. Sowieso sprak de afgebeelde omslag me al aan (een plaatje van, hoe kan het ook anders, een wit haasje), maar ook de omschrijving. Dus je kunt me mijn enthousiasme wel voorstellen toen ik het (ongelezen) in ons tweedehands boekenwinkeltje in Tilburg zag liggen. Weliswaar met een andere omslag, maar toch!

In het boek vertelt Edmund de Waal over een verzameling kleine Japanse beeldjes, zo klein dat je ze in je handpalm kunt verbergen. Het zijn uitsneden van dagelijkse taferelen, dieren en fantasiefiguren. Netsukes worden ze genoemd. Aan de hand van de verzameling netsukes die de auteur geërfd heeft van zijn oudoom, duikt hij zijn eigen familiegeschiedenis in, om te ontdekken wie de verzameling ooit voor het eerst heeft aangeschaft en wie van zijn familieleden de beeldjes nog meer in hun handen gehad hebben.

De familie van De Waal is Joods en heeft zijn roots in Rusland. De familie verspreid zich eind negentiende eeuw over Europa in onder andere Parijs en Wenen. De netsukes duiken voor het eerst op in Parijs.
Ik ben dol op familiegeschiedenissen; vind het heerlijk om me te verdiepen in de persoonlijke verhalen en ontwikkelingen van ooit levende maar nu slechts gereduceerd tot een naam in de stamboom. Dan komt het verleden écht tot leven! De Waal worstelt echter een beetje met hoe hij zijn verhaal wil opschrijven. Hij wil het juist zijn familiegeschiedenis eer aan doen en dus niet vervallen in sentimentaliteit. Jammer. Ik ben dol op sentimentaliteit.
Met als gevolg dat ik vooral veel lees over kunststromingen, sociale ontwikkelingen en de niveau riche lees. Pfff; boring!!
Als het verhaal zich naar Wenen verplaatst, wordt het in eerste instantie niet veel beter. Veel geneuzel over de inrichting van een huis en onderliggende verhoudingen van de mensen in de stad.

Ik kan nog veel meer klagen en zeuren. Het was op zich wel interessant om te lezen over het tijdsbeeld (en een kijkje te nemen in de huizen van de zeer rijken van die tijd), maar het is allemaal zo stoffig en droog. Ik ben meer van een Annejet van der Zijl die de mensen die ze portretteert tot leven wekt, in plaats van een opsomming van feiten en een schets van het tijdbeeld en de omgeving.

Misschien een hard oordeel; maar het was simpelweg niet wat ik ervan verwacht had.

Het lot van de familie Meijer

Charles Lewinsky – Het lot van de familie Meijer: een meeslepende familiegeschiedenis

Het lot van de familie MeijerAls op een nacht in 1871 een ver familielid aan de deur van de Meijers klopt, kan niemand vermoeden dat hun leven vanaf dat moment radicaal zal veranderen. Hun wereld in het dorp Endingen is op dat moment klein, maar nog intact.
Dan duikt wervelwind Janki op, een ver familielid, al weet niemand er het fijne van. Een jaar later heeft hij een bruid – de aangenomen dochter annex dienstmeid Chanele, een vrouw die op vele momenten een beslissende rol gaat spelen in het leven van de Meijers – en een stoffenwinkel in Baden.
Vijf generaties beslaat de geschiedenis van de Meijers, een geschiedenis vol liefdesgeluk en levensdroefenis, en vol strijd om succes en acceptatie. En steeds raakt de wereld een stukje meer uit zijn voegen.

Ik ben een ontzettend commerciële lezer. Toen dit boek enkele jaren dus met veel bombarie werd aangeprezen, was ik uiteraard meteen nieuwsgierig. Maar het is zo’n ongelooflijk dikke pil, 658 pagina’s, dat er altijd wel leukere, dunnere, goedkopere boeken waren die eerst gelezen moesten worden. Onlangs ontdekte ik in Tilburg een tweedehandsboekenwinkeltje. Foute boel natuurlijk. Ik kwam er alleen maar wat boeken afleveren, echt. Maar uiteindelijk ging ik met een net zo zwaar gevulde tas weer naar buiten; met nieuwe ‘oude’ boeken. Waaronder Het lot van de familie Meijer.

Gekeuvel
In het begin viel het wat tegen. Aan de vele Joodse termen en namen moest ik wennen. Er zit wel een verklarende woordenlijst achterin, maar ik vind niets vreselijker als wanneer je de flow van het lezen moet onderbreken omdat je iets moet opzoeken. Daarnaast kabbelde het verhaal op een laag tempo voort. De personages hadden me nog niet echt gepakt en het was me onduidelijk hoe in hemelsnaam ruim zeshonderd pagina’s gevuld moesten worden met dit gekeuvel.

Toch zit je dan ineens al tweehonderd pagina’s verder in het verhaal en vraag je je af hoe dat nu gaat met Chanele, Mimi en Janki. Wat staat er te gebeuren met de kinderen van Chanele en ach en wee, zal Mimi ooit moeder worden. Het leest als een soap! Het grijpt je bij de lurven en laat je niet meer los. Tot de laatste pagina bleef het boeiend en ergens is het jammer dat ik nu niet weet hoe het zal vergaan met Irma, Moses, Desiree, Rachel en meneer Grün. Hun verhaal blijft ongetwijfeld doorkabbelen, maar dat is niet meer op papier gezet.

Zware literatuur
Naast de boeiende familieverhoudingen en liefdesperikelen, spelen ook de wereldgebeurtenissen die zich op de achtergrond afspelen een grote rol in het boek. Het begint in 1871 en het laatste hoofdstuk speelt zich in 1945 af. De Meijers worstelen met oorlogen, dienstplicht en opkomend antisemitisme. Het voegt een extra dimensie toe aan de dagelijkse beslommeringen van de familie. Hierdoor moet ik mijn eerdere vergelijking met een soap ook wat bijstellen, want het heeft duidelijk meer inhoud dan een seizoen Goede Tijden, Slechte Tijden. Het geeft inzicht in hoe het een gemiddeld Joods gezin het heeft kunnen vergaan in Zwitserland in deze tijdsspanne.

Het lot van de familie Meijer heb ik met veel plezier gelezen. Het is een mooie en boeiende  familie-epos. Nu is het tijd voor een wat minder dik en zwaar boek, om de polsjes wat verlichting te bieden. Dat is hooguit het enige negatieve wat ik ervan kan zeggen: het is zo’n zwaar boek!!