Dead men’s trousers

Zoveelste vervolg op Trainspotting

Tja… Eigenlijk was ik er na Skagboys al klaar mee. Ik vond Blade Artist dan nog wel een leuke twist hebben (die kwam dus al na Skagboys), maar nu is er dus nóg een vervolg gekomen op het beroemde (en geweldige) Trainspotting van Irvine Welsh.

Dit boek zou dan echt het laatste deel zijn, ook volgens de schrijver zelf. En uiteraard komen alle oude bekenden weer langs: Spud, Sick Boy, Renton en Begbie. Bij Skagboys miste ik een beetje de binding, maar in dit laatste deel (Dead Men’s Trousers) voel ik weer wat meer van die oude connectie met de vier aan elkaar veroordeelden. Vrienden zijn het namelijk al lang niet meer, daar is te veel voor gebeurd. Maar nog altijd hangen ze aan elkaar als ze allen weer terugkomen in hun home town Edinburgh.

Ik ben dol op de vertelstijl van Welsh en op het platte Schots. Ik lees ook heel graag over Begbie, die compleet gestoord is natuurlijk, maar nu toch al twee boeken lang zijn best doet om braaf te zijn (ik zeg ‘zijn best doet’, ik zeg niet of hij daarin slaagt of niet). En Spud is ook een schatje, die alles onbedoeld weer in het honderd laat lopen. Renton is ‘meh’ en Sick Boy is gewoon vervelend. Maar het werkt wel weer: die vier samen. Vier verschillende oogpunten, vier verschillende verhalen en altijd gaat het weer gruwelijk mis.

Begrijp me niet verkeerd; ik kijk al uit naar het volgende Welsh boek en wat mij betreft mag Begbie ook heus nog een keer terugkomen (al is het alleen al in een bijrol). Maar laat dit nu verder rusten. Trainspotting is klaar. Drie boeken geleden al.

Marabou stork nightmares

 

Een beetje vreemd, maar wel lekker

Dit boek is een erg vreemd verhaal over Roy Strang die op zoek is naar een marabou in Zuid-Afrika. Het verhaal wordt regelmatig verbroken door rare episodes waarbij Roy aangevallen lijkt te worden, verstoord wordt in het vertellen van zijn verhaal over de vreemde vogel die hij zoekt. Naarmate je in eerste instantie met moeite vordert met het verhaal ontdek je echter dat Roy zijn verhaal vertelt diep in zijn onderbewustzijn. In realiteit ligt hij in coma in het ziekenhuis en de ‘verstoringen’ of ‘aanvallen’ zijn medische checks, zusters die hem wassen of omdraaien en bezoek van zijn vreemde familie.

Het is echt een heel gek verhaal. In het begin vond ik het maar niks, snapte niet goed waar het heen ging en ik raakte enigszins teleurgesteld in Irvine Welsh, toch één van mijn favo auteurs. Maar hoe meer ik las, hoe meer Roy tot leven kwam (bijna letterlijk zelfs). Het platte Schots kwam ook terug in het taalgebruik (lees Welsh áltijd in de originele taal, ik kan me niet indenken dat dit goed vertaald kan worden naar Nederlands; de gedachte daaraan laat mijn tenen krullen van plaatsvervangende schaamte). En hé, uiteraard ook wat bekende bijfiguren die ik inmiddels zo goed ken uit de boeken in de Trainspottingreeks.

Waar het in het begin een redelijk saai en eendimensionaal boek leek, ontvouwde de diepere lagen zich en aan het einde van het boek werd het ook nog eens een pageturner dankzij een plotwending die ik niet direct zag aankomen. Top!

Soms moet je bij het lezen van boek ‘gewoon even doorbijten’, als het niet lekker leest. Dat kan uitmonden in een totally waste of time en diepe teleurstelling, maar er kan ook ineens een juweeltje op papier ontstaan en dan rest na het uitlezen er van een diepe diepe tevredenheid. Loved it!

 

 

The blade artist

He’s back!

Op vakantie zag ik ‘m al liggen; ‘de nieuwe’ van Irvine Welsh. The blade artist; goede titel. In de snelheid lees ik op de achterflap dat het verhaal gaat over een in Amerika wonende Schot die door omstandigheden weer terugkomt in Edinburgh. En dat ook de bekende personages van Trainspotting een kleine rol speelden in het verhaal.

Leuk! Leuk! Leuk! Hebben! Hebben! Hebben! Maar op vakantie moet ik ook altijd aan mijn vakantiebudget denken (en het feit dat ik thuis nog een hele plank vol heb staan met nog te lezen boeken), dus for now even laten staan.

In het kort: Jim woont in Amerika met zijn vrouw en twee dochtertjes. Hij is een succesvol kunstenaar en praat niet graag over zijn verleden. Op een dag wordt hij gebeld en moet hij terug naar Edinburgh voor een begrafenis, de stad waar hij vandaag komt en waar zijn verleden bijna letterlijk op de loer ligt. Hij besluit te gaan en zo snel mogelijk weer terug te keren naar Amerika. Maar eenmaal in Edinburgh kan hij zijn verleden niet van zich af schudden en het is niet zo zeer meer de vraag of hij zijn verleden kan ontlopen, als wel wanneer hij de conforntatie met vroeger aan zal moeten gaan.

Afgelopen kerst was The blade artist dan eindelijk van mij. Uiteraard lees ik Welsh in het Engels (of eigenlijk Schots). En het duurde even voor ik het door had, zoals ook ongetwijfeld de bedoeling was van Welsh), maar die bedeesde Amerikaans-Schotse kunstenaar is niemand minder dan… Francis Begbie! Franco! Inderdaad! De agressieveling uit Trainspotting en Porno (het vervolg op Trainspotting). Wááááát??? Ge-wel-dig! Echt super om weer over die mafketel te lezen en hoe hij zich groothoudt in Edinburgh met zijn nieuwe brave huisvaderimago. En uiteraard kan hij dat niet volhouden. He’s back! Maar… met een twist! En dat maakt hem des te gevaarlijker! Zijn verleden stond klaar om met hem af te rekenen, maar Begbie geeft zijn nieuwe bestaan niet zomaar op!

 

Skagboys

Irvine Welsh – Skagboys: een geschiedenis van oude vrienden

SkagboysSkagboys is zowel een prequel als een alternatieve  versie van het wereldberoemde Trainspotting van Irvine Welsh.

Mark Renton heeft het allemaal: hij is de eerste in zijn familie die gaat studeren aan de universiteit, hij is jong, hij heeft een knappe vriendin en een grote vriendengroep. Maar de regering van Margaret Thatcher heeft een vernietigend effect op de arbeidsklasse door heel Groot-Brittannië heen  en de sociale zekerheden als voldoende werk, opleidingsmogelijkheden en de zorgstaat zijn als gevolg daarvan in rook opgegaan.

Als zijn jongere gehandicapte broertje overlijdt, verzwakt dit de familieband en Mark raakt de controle over zijn leven kwijt. Hij gaat onderdoor aan de heersende algehele verslagenheid en raakt verslaafd aan heroïne, beide in grote getale aanwezig in het Edinburgh van de jaren tachtig. Zijn vrienden komen voor dezelfde uitdagingen te staan. Spud Murphy raakt zijn baan kwijt. Tommy Lawrence voelt alsof alleen de liefde hem nog kan behouden van een leven vol criminaliteit en geweld (met dief  Matty Connell en psychopathische Frank Begbie als voorbeelden). En dan is er nog Sick Boy, de oppermanipulator van de andere sekse, die al bluffend en liegend zijn leven leeft.

Skagboys is het begin van de weg die de jonge vrienden kiezen waardoor hun leven in het teken komt te staan van één drug: heroïne. Dit zijn de jaren tachtig, maar dan niet de ‘mooie’ versie van upbeat muziek, schoudervullingen en MTV. Het is de tijd van armoede, drugs, geweld, AIDS, politieke strijd en haat. Een decennium waarin Groot Brittannië voorgoed verandert. Deze voorloper op het bekende boek Trainspotting is een boek vol schunnige humor, pittig dialect en vreselijk gedrag waar schrijver Irvine Welsh zo beroemd mee is geworden.

Eenderde van dit boek is in netjes Engels geschreven. De rest van het boek is geschreven in het platte dialect dat de jongens spreken in Edinburgh. Dat maakt het als Nederlandstalige lezer soms wat lastig. De tip is om het hardop voor te lezen. De klanken in je mond verraden dan wat er staat. En na een pagina of tien is het al snel eigen en lees je het net zo vlot als in het Engels. Maar dan wel met een vet Schots accent!

Ik ben een groot fan van Irvine Welsh. In Trainspotting maakte ik voor het eerst kennis met de personages van dit boek. Welsh heeft een geweldige droge humor, heeft het uitzonderlijke talent om ontzettend smerige situaties te schetsen en zijn personages zijn levensecht en springen bijna van het papier om in levende lijve met je mee te lezen. In het vervolg op Trainspotting, genaamd Porno, was het alsof ik oude vrienden die ik al heel lang niet heb gezien weer tegen kwam. Opnieuw genieten dus. Vandaar dat de verwachtingen van Skagboys zeer hoog was. Helaas moet ik bekennen dat het boek niet helemaal aan de verwachtingen heeft voldaan, maar het was toch weer heerlijk om te kunnen lezen over Rents, Spud, Sick Boy en Begbie.

Skagboys is een dik boek met lange hoofdstukken. Bijna elk hoofdstuk wisselt van vertelperspectief. Dat is een soort spel tussen schrijver en lezer en dat vind ik leuk om te spelen. Het is ook een typerende vertelstijl van Welsh, hij beheerst de kunst om je na twee zinnen al te laten weten wie van zijn hoofdpersonages dit bedenkt of zegt. Ik mis in Skagboys een beetje de dynamiek in het verhaal, maar ook tussen de vrienden. Het is net niet zo goed als de andere twee boeken, de spanning ontbreekt. Misschien komt dat omdat je al weet waar het verhaal eindigt (daar waar Trainspotting begint), maar ik denk zelf dat het boek simpelweg te dik is. Het duurt allemaal net iets te lang en dat haalt jammer genoeg de spanning uit het verhaal.

Het is lastig om mijn mening over dit boek onder woorden te brengen. Aan de ene kant vond ik het geweldig om weer in het Schots te lezen en te ontdekken hoe ‘de lads’ aan de heroïne verslaafd zijn geraakt. Het geeft je een realistisch en best wel triest tijdsbeeld van Schotland in de jaren tachtig. Aan de andere kant ervaarde ik het uitlezen van het boek als een ware bevalling; het blééf maar duren. Jammer. Ik houd het daarom op goed en leuk, maar te dik naar mijn smaak.

Reeds gepubliceerd op www.theSword.nl