Een onschuldig meisje

Postuum is Bernlef minder sterk

Een onschuldig meisjeEen nieuw boek van Bernlef. Huh? Die is toch dood? Die oneerbiedige gedachte was het eerste dat in me opkwam. Maar net als Michael Jackson blijft ook Bernlef ons verrassen vanuit het graf met nieuw materiaal. Als groot fan van zijn werk, moest ik dit nieuwe boek natuurlijk ook hebben! Dus voilà, mijn gedachten over het nieuwste werk van Bernlef!

De dertienjarige Lucille woont in een klein dorp, is blijven zitten en heeft ouders die voortdurend ruziemaken. Ze snakt naar aandacht en wanneer er een nieuwe, jonge leraar op school komt, grijpt ze haar kans. Ze probeert hem te verleiden en vertelt haar vriendinnen de wildste verhalen over hen beiden – a; gaat hij in werkelijkheid niet in op haar avances. Toch wordt de sfeer steeds grimmiger en beschuldigen de dorpelingen hem al snel van seksueel misbruik. Hoe kan hij zich verdedigen tegen een uit de hand gelopen leugen?

Jammer… Michael Jackson wist postuum nog wel wat hitjes te scoren, maar wat mij betreft geldt dit niet voor Bernlef. Al is het qua schrijfstijl onmiskenbaar Bernlef, het verhaal is totaal niet blijven hangen. Nu weet ik dat ik een beetje achterloop met het plaatsen van mijn mening hier op de site. Ik heb het boek maanden geleden gelezen. Maar meestal als ik zo’n boek weer van de plank haal, verliefd over de kaft streel, de pagina’s langs mijn duim laat verspringen van begin tot eind, dan komt dat gevoel weer terug. Dat gevoel dat ik had toen ik het boek las. Maar bij dit boek: weinig. Ik weet nog waar het over ging en hoe het zat. Maar het is simpelweg geen blijvertje geweest. Te vlak, te weinig binding met de personages, geen spanning in het verhaal. Zonde. Ik vond Bernlef beter toen hij nog leefde.

A history of loneliness

Een boek dat iets met je doet

A history of lonelinessHet bekendste boek van John Boyne is het hartverscheurende De jongen in de gestreepte pyjama.  Ik heb dat boek zelf niet gelezen, maar wel de film gezien. Gevalletje ‘even slikken’. Nu heb ik een ander prachtig boek gelezen: A history of loneliness (In het Nederlands te verkrijgen als De grote stilte). Het is boek dat allerlei gevoelens oproept. Gevoelens, twijfels… Wat zou ik doen?

1972. De jonge Odran Yates gaat in het klooster, omdat zijn moeder hem ervan overtuigd heeft dat het priesterschap zijn roeping is. Hij begint vol ambitie en hoop aan zijn nieuwe ­leven, toegewijd aan zijn studie en open voor nieuwe vriendschappen.

Veertig jaar later staat zijn vertrouwen in de Kerk onder grote druk door de vele onthullingen over misbruik. Vrienden van hem zijn voor het gerecht gesleept, collega’s zijn gevangen ­gezet en vele jonge parochianen zijn getekend voor het leven. Odran vermijdt contact met de buitenwereld uit angst voor afkeurende blikken en beledigende opmerkingen. Maar als een familiedrama oude wonden openrijt, voelt hij zich gedwongen om de confrontatie aan te gaan en zijn eigen rol in de gebeurtenissen onder ogen te zien.

Ik kreeg een heel ongemakkelijk gevoel tijdens het lezen van dit boek. Om niet te veel te verklappen kan ik niet echt uitweiden waardoor dan, maar het komt er eigenlijk op neer dat je continue afvraagt wie er zuiver is en wie niet. Odran schaamt zich voor zijn collega’s, maar wat voor een rol heeft hij wel of juist niet genomen? Ondanks dat het hierdoor misschien geen ontspannen lees was, vond ik het wel een prachtig boek. Ik houd daar wel van, als een boek iets met je doet. Je laat nadenken en laat vóelen. En dat doet Boyne in A history of loneliness. Genadeloos.

Ik was twaalf en ik fietste naar school

Sabine Dardenne – Ik was twaalf en ik fietste naar school; het schokkende verhaal

Ik was twaalf en ik fietste naar schoolOndanks dat je wellicht verwacht dat er schokkende details van Sabine’s misbruik verteld zullen worden, gebeurt dit niet. Dit verhaal gaat vooral over de manipulatieve leugens van Dutroux, het sterke karakter van Sabine en de verschrikkelijke omstandigheden waarin ze moest zien te overleven. Ze kiest er bewust voor om het misbruik en details ervan achterwege te houden. Ze heeft het wel over de gevolgen die ze op haar en haar lichaam hadden.

Het intrigerende aan dit boek vind ik de overlevingsdrift van de jonge Sabine. Ze was nog maar twaalf jaar en toch wist ze haar waardigheid te bewaren in die onmenselijke omstandigheden. Zoals ze het zelf zegt: het is haar grote mond die haar door die vreselijke maanden heen sleept. Nog steeds is het drama niet voorbij: ze vecht tegen onsmakelijke flashbacks, probeert van seks te genieten en kampt met een groot schuldgevoel. Want ondanks dat Laetitia waarschijnlijk tóch wel ontvoerd was door Dutroux: het was Sabine die ‘het monster van België’ al dagenlang om een vriendinnetje zeurde, als gezelschap. Want na ruim zeventig dagen misbruik en smerige leefomstandigheden begon zelfs de sterke Sabine in te storten, fysiek en mentaal. In de hoop dit hoofdstuk van haar leven eindelijk te kunnen sluiten, schreef Sabine dit boek. En nu wil ze het boek op een plank zetten, tussen de andere boeken, en nooit meer in zien. Het is nu genoeg geweest.