Ik kom terug

Vermakelijk eerlijk verslag van moeizame moeder-zoonrelatie

Ik kom terugWaarom heet het boek eigenlijk ‘ik kom terug’, bedenk ik me net? Dat kan ik me eigenlijk niet bedenken. Hmmm… vreemd dat ik me dat tijdens het lezen niet afgevraagd heb. Misschien was de titel toen wel voor me duidelijk en kan ik het me nu, enkele maanden later, niet meer herinneren. Nou ja, ik kan me wel duidelijk herinneren dat ik dit boek van Adriaan van Dis erg leuk vond om te lezen. Ergens had het ook wel wat verdrietigs, maar de humor van Van Dis (én die van zijn moeder) maakten het uiteindelijk tot een vrolijke lees.

In Ik kom terug schrijft Adriaan van Dis over zijn moeder. Hij heeft altijd een moeilijke relatie met haar gehad. Als kind zijnde wilde hij van alles van haar weten en vertelde ze niets. Nu ze oud is en haar einde nadert, wil ze ineens praten maar is haar zoon er onderhand wel klaar mee. Uiteindelijk gaat hij overstag en schrijft al zijn gesprekken met zijn moerder, hoe moeizaam, bizar en kort ook, op in vele notitieblokjes. Na haar dood vertelt hij haar verhaal.

Het is een heel eerlijk verhaal. Van Dis geeft eerlijk toe hoe hij zijn moeder soms zo ontzettend zat is, dat ze maar niet wil sterven, dat hij toch naar het buitenland vertrekt als duidelijk is als ze echt aan haar laatste levensdagen bezig is. Ondanks dat deze opsomming niet heel gelukkig overkomt, maakt het van hem geen onsympathieke man. Want uit al die verhalen, notities en gespreksverslagen blijkt hoe moeilijk zijn moeder soms was en nog steeds kon zijn. Hoe hun een vreemde haat-liefderelatie hadden waar het soms verdomde moeilijk was om de liefde terug te vinden. En toch… toch blijkt, tussen alle sneren en cynisme door, dat Adriaan van Dis veel om zijn moedertje geeft. Dit boek is daar lijkt mij een bewijs van.

 

Mijn hart van hout

Sarah Stovell – Mijn hart van hout; vreselijke geschiedenis maar zo mooi verwoord

Mijn hart van hout0001Jefferson City, Missouri, 1854. Hunny, een jonge slavin, zit in de gevangenis op beschuldiging van moord. Ze is hoogzwanger en voelt dat haar baby op komst is. Ze weet dat ze daarna waarschijnlijk zal worden opgehangen. Onverschrokken en trots vertelt Hunny de haar toegewezen advocaat haar levensverhaal: van haar ontvoering als kind uit een Afrikaans dorp tot de mishandeling door haar Baas op diens afgelegen plantage. Ook vertelt ze over Rose, een vrouw uit een andere wereld, die eveneens voor de Baas werkte en op wie haar hoop gevestigd is.

Hampshire, Engeland, 1849. Rose werkt als gouvernante voor een rijke familie. Ze adoreert Charles en baby Isabella, de twee kinderen onder haar hoede, maar leeft noodgedwongen in een isolement: ze mag zich niet mengen onder het andere personeel. Als door ingrijpende gebeurtenissen haar diensten niet meer nodig zijn, besluit ze een betrekking als gouvernante aan te nemen in Amerika, voor de dochters van de eigenaar van een plantage. Rose bekommert zich daar al snel om het slavenmeisje Hunny, maar ze blijkt ook een verborgen motief te hebben als zij betrokken raakt bij Hunny’s hartverscheurende lot.

In Mijn hart van hout gaan twee vrouwen een onmogelijke vriendschap aan, in een tijd waarin slavernij en ongelijkheid tussen mensen, de onaanvaardbare realiteit was.

Deze roman is gebaseerd op een waargebeurd verhaal over een slavin in Amerika waar schrijfster Sarah Stovell over gelezen had tijdens haar studie. De wreedheden die plaatsvonden tijdens de slavenhandel waren al langer bekend, maar door het levensverhaal van Hunny op papier te lezen komt het net iets harder binnen. Het is een aangrijpend en triest verhaal, maar vertelt ook over hoe sterk en trots mensen kunnen blijven, ook als ze allerlei ontberingen moeten doorstaan. Mijn hart van hout is geen mooi verhaal, maar wel op een prachtige manier verwoord. Ontroerend, krachtig, hartverscheurend en daardoor een plek in de boekenkast verdiend.