Max Havelaar

Enigszins verwarrend

Op een boekenmarkt vind je nog eens iets. In mijn geval is dat ‘iets’ altijd ‘te veel’. Het is maar goed dat ik geen grotere tas had meegenomen; toen ik op een gegeven moment het aantal boeken niet meer kon dragen, was het thuis om naar huis te gaan!

Eén van de aanwinsten is deze modernere versie van Max Havelaar. Blijkbaar heb ik een gezegende jeugd gehad waarbij ik geen enkele keer verplicht ben geweest om dit boek te moeten lezen voor mijn lijst. Kortom; ik kende de titel, de naam van de auteur, maar meer wist ik er ook niet vanaf. Behalve dan dat veel mensen het een draak van een boek vonden.

Nu ben ik altijd wel nieuwsgierig naar ‘de klassiekers’; vaak vallen ze ook heel erg mee. Waarschijnlijk omdat ik ze niet op 16-jarige leeftijd heb móeten lezen, maar ze gewoon vrijwillig las. In mijn eigen tijd. Dus dat hoopte ik ook een beetje voor Max Havelaar. Maar mezelf kwellen met Oudnederlandsch vond ik iets te ver gaan, dus deze in ‘modern’ Nederlands herschreven versie vind ik helemaal prima!

Waar gaat Max Havelaar over? Tja… Het heet officieel ‘Max Havelaar of de koffieveilingen van de Nederlandse handelsmaatschappij’. En het begint ook met een heel wijsneuzerig figuur die voor zo’n koffieveiling werkt en daar uitermate trots op is. Maar behalve de inbreng van deze persoon (die deels het verhaal vertelt), gaat het eigenlijk helemaal niet over koffie. Het gaat over Nederlands-Indië, over uitbuiting, corruptie en onmacht. En over Max Havelaar.

Ik vond het een beetje een verwarrend boek. Er worden allerlei randfiguren opgevoerd die het verhaal van Max Havelaar gaan vertellen. Ik snap niet zo goed de functie van deze figuren, behalve dan dat het afwisseling brengt in de vertelstijl (ik vind Batavus Droogstoppel erg vermakelijk) en waarschijnlijk ook de visie op de zaken die Max Havelaar aan het licht wil brengen. Het is vooral een beetje verwarrend.

Uiteindelijk vond ik de basis van het boek wel interessant; de regenten, assistent-residenten, hoe het ‘werkte’ in Nederlands-Indië. Verder heeft het geen bijzonder diepe indruk gemaakt op me. Ik geloof wel dat het toen het uitgebracht werd, het een bijzonder boek was. En dat het wat dat betreft ook belangrijk is voor de geschiedenis van het koloniale verleden van Nederland. ík voel me na het uitlezen vooral opgelucht dat ik hier nooit een boekverslag van heb moeten maken.

 

Het vergeten kamp

Benauwende vertelling over leven in het Jappenkamp

Het vergeten kampIn 1942 geeft het Nederlandse leger in Nederlands-Indië zich over aan het Japanse leger. Alle Nederlanders werden opgesloten in kampen en Pauline’s vader wordt tewerkgesteld bij de berucht Brima Spoorlijn. Pauline wordt van kamp naar kamp geschoven, elk kamp weer een graad erger dan het vorige.

Al vanaf de eerste pagina’s is duidelijk dat Pauline een sterk meisje is. Ze is stoer en zelfstandig, zelfs al op jonge leeftijd. In het kamp neemt ze de zorg op zich voor haar kleine zusjes en broertje, terwijl haar moeder wegglijdt in een depressie waardoor ze zich van de wereld om haar heen, én dus ook haar kinderen, steeds meer afsluit.

Naarmate de worsteling van het gezin in de kampen voortdurend, wordt het steeds benauwender om te lezen over de ontberingen en de moeilijkheden waar Pauline tegenaan loopt in de kampen. Ondanks de verschrikkingen blijft het een sterk meisje. Eigenlijk te sterk dan goed voor haar is, maar haar moeder bekommert zich nauwelijks om haar oudste dochter. En dat is erg triest om te lezen, al vindt Pauline gelukkig steun, vriendschap en liefde in de andere kampgenoten.

De eerste helft van het boek ging een beetje aan me voorbij tijdens het lezen, maar de laatste helft kwam des te harder binnen. De ontberingen zijn groot en ik vond het heftig om te lezen wat ze al op jonge leeftijd heeft moeten doorstaan.

Het einde van het boek zet ook aan tot denken en eigenlijk wilde ik vooral weten hoe het daarna (nadat ze bevrijd waren) met Pauline was. Een aangrijpende geschiedenis met een bewonderingswaardige hoofdpersoon.

Honolulu king

Boeiend tot het laatste hoofdstuk

Honolulu kingIk volg veel uitgeverijen op Facebook en Twitter. Vaak scroll ik die berichtjes genadeloos voorbij, tenzij een titel, een foto of een zin me aanspreekt. Dan besteed ik er wat meer aandacht aan. Helaas is onder andere daardoor mijn boekenwensenlijstje al zo lang dat ik er de komende twee jaar mee vooruit zou kunnen. Inspiratie genoeg!

Naast hun nieuwe boeken promoten, schrijven deze uitgeverijen ook regelmatig winacties uit. En niets is zo makkelijk als het meedoen aan dergelijke acties. Even aanklikken, je gegevens invullen en hoppa! Je dingt mee naar een gratis boek. Zo heb ik ook Honolulu king gewonnen. Alhoewel er wel een tegenprestatie van me gevraagd is: het boek gratis krijgen, lezen en voor een bepaalde tijd op verschillende boekenverkoopsites je recensie zetten. Geen probleem!

Honolulu king gaat over Hardy Hardy (zijn vader was een grapjas). Innemend en gemoedelijk, zo staat deze tachtigjarige man – eigenaar van een Indische toko – bekend. Hij bakt samen met zijn kleindochter spekkoek en pasteitjes, luistert naar de levensverhalen van zijn Indische klanten en draait met zijn oude vrienden hawaïmuziek. Ooit vormde Hardy met hen de legendarische Honolulu Kings, en hij verlangt ernaar nog één keer met zijn bad te schitteren.
Maar met de komst van een sushirestaurant tegenover zijn toko worden oude wonden opengereten, In de loge van de vrijmetselarij besluit Hardy zijn verzwegen verleden te openbaren. De schokkende biecht stelt zijn broeders voor een groot dilemma. Mogen de vrijmetselaars met hun geheimhoudingsplicht een misdaad verzwijgen?

Ik was blij verrast tijdens het lezen van dit boek. Het is een origineel verhaal met sympathieke personages. De vriendelijke opa Hardy sleept je behoedzaam het verhaal in en betovert je met zijn vriendelijke karakter. Zijn vrienden zijn uiterst vermakelijk en zelfs zijn depressief overkomende kleindochter komt verrassend scherp uit de hoek. De trieste geschiedenis van de Indische bevolking (Nederlandse Indonesiërs) in Indonesië na de Tweede Wereldoorlog, geven deze roman een volwassen diepgang mee. Ik overdrijf niet als ik zeg dat dit boek tot en met het laatste hoofdstuk blijft boeien. Wat mij betreft echt een boek met een lach én een traan dat tot en met het laatste hoofdstuk blijft boeien.

Ik kom terug

Vermakelijk eerlijk verslag van moeizame moeder-zoonrelatie

Ik kom terugWaarom heet het boek eigenlijk ‘ik kom terug’, bedenk ik me net? Dat kan ik me eigenlijk niet bedenken. Hmmm… vreemd dat ik me dat tijdens het lezen niet afgevraagd heb. Misschien was de titel toen wel voor me duidelijk en kan ik het me nu, enkele maanden later, niet meer herinneren. Nou ja, ik kan me wel duidelijk herinneren dat ik dit boek van Adriaan van Dis erg leuk vond om te lezen. Ergens had het ook wel wat verdrietigs, maar de humor van Van Dis (én die van zijn moeder) maakten het uiteindelijk tot een vrolijke lees.

In Ik kom terug schrijft Adriaan van Dis over zijn moeder. Hij heeft altijd een moeilijke relatie met haar gehad. Als kind zijnde wilde hij van alles van haar weten en vertelde ze niets. Nu ze oud is en haar einde nadert, wil ze ineens praten maar is haar zoon er onderhand wel klaar mee. Uiteindelijk gaat hij overstag en schrijft al zijn gesprekken met zijn moerder, hoe moeizaam, bizar en kort ook, op in vele notitieblokjes. Na haar dood vertelt hij haar verhaal.

Het is een heel eerlijk verhaal. Van Dis geeft eerlijk toe hoe hij zijn moeder soms zo ontzettend zat is, dat ze maar niet wil sterven, dat hij toch naar het buitenland vertrekt als duidelijk is als ze echt aan haar laatste levensdagen bezig is. Ondanks dat deze opsomming niet heel gelukkig overkomt, maakt het van hem geen onsympathieke man. Want uit al die verhalen, notities en gespreksverslagen blijkt hoe moeilijk zijn moeder soms was en nog steeds kon zijn. Hoe hun een vreemde haat-liefderelatie hadden waar het soms verdomde moeilijk was om de liefde terug te vinden. En toch… toch blijkt, tussen alle sneren en cynisme door, dat Adriaan van Dis veel om zijn moedertje geeft. Dit boek is daar lijkt mij een bewijs van.