Alles is verlicht

Vermoeiende, melancholische zwarte humor

Alles is verlichtIn Alles is verlicht gaat Jonathan Safran Foer op zoek naar zijn roots. Dit boek heb ik net als De haas met de amberkleurige ogen gelezen in mijn vakantie. Op zoek gaan naar je roots was blijkbaar een klein themaatje in de meegebrachte vakantieliteratuur. En ook dit boek viel tegen.

Op de voorzijde van het boek staat een aanbeveling van het NRC: “Een boek waarvan je zou willen dat iedereen het zou lezen.” Waarom? Vast omdat het ‘steengoed’ is. Dus ik had er alle vertrouwen in. Op de achterflap staat kort omschreven dat het een zoektocht is die je hardop zal laten lachen om vervolgens een bladzijde later een zakdoek te gebruiken om de tranen te deppen.

Vanaf het eerste hoofdstuk liep ik echter al tegen een drempel aan. De tolk die op de achterflap de komische sidekick wordt genoemd, trapt af. En om te benadrukken dat de jongen niet zo goed Engels kan praten, is het in gebrekkig Nederlands op geschreven. Dat moet vast de grap zijn; uitdrukkingen verhaspelen, net de verkeerde woorden gebruiken waardoor een omschreven handeling ineens tot iets stouts of seksistisch wordt verbasterd. Ik vond het niet fijn om zo het boek te beginnen. Ik was bang dat het hele boek zo houtje-touwtje geschreven zou zijn, geen fijn vooruitzicht.

Na enkele hoofdstukken (die godzijdank ook met normaal Nederlands worden afgewisseld), hindert het al wat minder, maar ik zit nog steeds te wachten op de humor. Want als dit het is, is het niet mijn soort humor. En dat blijkt dan ook de rest van het boek. Het is net als met Woody Allen-films; daar vind ik ook geen drol aan. Een hoop blabla, zwarte humor, een soort van melancholische Joodse zelfspot.

Uiteindelijk wordt het verhaal wel serieuzer, maar het beklijft niet. Het komt niet mooi samen op het einde, alles blijft een beetje in het luchtledige hangen. Op een of andere manier denk ik dat wanneer dit verhaal vanuit het perspectief van één persoon op geschreven was, het een stuk boeiender was geweest dan de briefwisseling russen Jonathan en zijn ‘komische sidekick’. Geen succes, dit boek.