Een onschuldig meisje

Postuum is Bernlef minder sterk

Een onschuldig meisjeEen nieuw boek van Bernlef. Huh? Die is toch dood? Die oneerbiedige gedachte was het eerste dat in me opkwam. Maar net als Michael Jackson blijft ook Bernlef ons verrassen vanuit het graf met nieuw materiaal. Als groot fan van zijn werk, moest ik dit nieuwe boek natuurlijk ook hebben! Dus voilà, mijn gedachten over het nieuwste werk van Bernlef!

De dertienjarige Lucille woont in een klein dorp, is blijven zitten en heeft ouders die voortdurend ruziemaken. Ze snakt naar aandacht en wanneer er een nieuwe, jonge leraar op school komt, grijpt ze haar kans. Ze probeert hem te verleiden en vertelt haar vriendinnen de wildste verhalen over hen beiden – a; gaat hij in werkelijkheid niet in op haar avances. Toch wordt de sfeer steeds grimmiger en beschuldigen de dorpelingen hem al snel van seksueel misbruik. Hoe kan hij zich verdedigen tegen een uit de hand gelopen leugen?

Jammer… Michael Jackson wist postuum nog wel wat hitjes te scoren, maar wat mij betreft geldt dit niet voor Bernlef. Al is het qua schrijfstijl onmiskenbaar Bernlef, het verhaal is totaal niet blijven hangen. Nu weet ik dat ik een beetje achterloop met het plaatsen van mijn mening hier op de site. Ik heb het boek maanden geleden gelezen. Maar meestal als ik zo’n boek weer van de plank haal, verliefd over de kaft streel, de pagina’s langs mijn duim laat verspringen van begin tot eind, dan komt dat gevoel weer terug. Dat gevoel dat ik had toen ik het boek las. Maar bij dit boek: weinig. Ik weet nog waar het over ging en hoe het zat. Maar het is simpelweg geen blijvertje geweest. Te vlak, te weinig binding met de personages, geen spanning in het verhaal. Zonde. Ik vond Bernlef beter toen hij nog leefde.

Bernhard – Een verborgen geschiedenis

Wederom boeiend geschreven biografie van Annejet van der Zijl

BernhardOoit in een ver verleden moest ik eens Jagtlust lezen. Ik liep toen stage bij een scholierenwebsite die vooral populair was vanwege de vele (kant en klare) boekbeschrijvingen op de site. En af en toe kreeg die site ook boeken toegestuurd van uitgeverijen om te recenseren en om een boekverslag van te maken. En dat mocht ik doen van Jagtlust.

Nu gaat Jagtlust over iemand die mij totaal niets zegt. Toen niet en nu niet. Maar de manier waarop het verhaal van Fritzi Harmsen van Beek (die lange tijd doorbracht in het landhuis genaamd Jachtlust), liet mij het boekje in één ruk uitlezen. Boeiend tot de laatste pagina.

Na Jagtlust las ik van dezelfde schrijfster Sonny Boy (zo mooi, écht lezen!) en Anna, over het leven van Annie M.G. Schmidt. Met name die laatste sprak uiteraard tot mijn verbeelding, Annie M.G. Schmidt, daar ben ik mee opgegroeid! Wat uitermate geinig om te lezen over wat een dwarse mevrouw dit kon zijn. En hoe haar manier van werken was. Alsof je er letterlijk bij bent geweest, zo leest het.

Met andere woorden; ik ben fan van het werk van Annejet van der Zijl. Haar laatste boek gaat over Gerard Heineken, de oprichter van de biergigant. Maar ik had het boek ervoor nog niet gelezen; Bernhard. Over die boef van een prins, de vader van prinses Beatrix, de man van Juliana. Dus toen ik het boek zag liggen in Boekhandel Kniphorst in Wageningen (en ik liep er echt alleen maar naar binnen om te snuffelen, niet te kopen!), kon ik ‘m niet laten liggen.

De pagina’s zijn als die van een geschiedenisboek; dun en met zwartwitfoto’s bedrukt. Het boek voelt zwaar. Daardoor is het als leesboek wat minder aantrekkelijk; het is echt zwaar in de handen. Het boek begint ook niet meteen met de hoofdpersoon. Voor Bernhard zu Lippe Biesterfeld voorgesteld wordt, komen eerst zijn opa, zijn vader en ook de rest van de familie ruimschoots aan bod. Het geeft zo een magisch inkijkje in het karakter van Prins Bernhard; van wie stamt hij af en waar komt zijn familie vandaan.

Ik vond ook dit weer een bijzonder interessant verhaal. Opnieuw raakte ik geïntrigeerd door Van der Zijl’s onderwerp en schrijfstijl. Het is heel informatie maar tegelijkertijd laagdrempelig; het is géén geschiedenisboek, al steek je er wel wat van op. Wat mij betreft een zeer boeiend boek.

Hersenschimmen

Bernlef – Hersenschimmen: meesterwerk blijft ontroeren

HersenschimmenMaarten Klein verliest langzaam maar zeker zijn greep op de werkelijkheid. Hij kan heden en verleden niet meer onderscheiden, wil plotseling weer naar zijn werk en ziet zijn echtgenote voor een vreemde aan. ‘Achter me in de deuropening staat een vrouw. Haar bruine haar valt met een lok schuin naar rechts over haar voorhoofd. […] Ze houdt me in de gaten.’
Meer nog dan een verhaal over dementie is Hersenschimmen een liefdesgeschiedenis, met een onvermijdelijk tragisch einde.

Op de middelbare school moest ik dit boek lezen voor ‘mijn lijst’. Iedereen weet dat móeten lezen niet leuk is. Laat staan als het van die verplichte Nederlandse literatuur is die je als tiener (nog) helemaal niet interessant vindt. Elsschot, Mülisch, Wolkers, Bernlef… Wacht, die laatste is een uitzondering. Want ik kan me nog goed herinneren dat Hersenschimmen toen al een verpletterende indruk op me maakte. Ik heb al verschillende boeken van Bernlef in de kast staan, maar Hersenschimmen ontbrak tot nu toe. Toen de schrijver vorig jaar overleed besloot ik op zoek te gaan naar een mooie hardcover versie van zijn roman die toendertijd zoveel indruk op me maakte.

Opnieuw word ik vanaf pagina meegesleurd het verhaal in, het verwarde hoofd van Maarten Klein in. Het boek maakt opnieuw een verpletterende indruk op me. In de vijftien jaar die er tussen het voor de eerste keer lezen en het opnieuw lezen heeft gezeten, is er qua impact niets veranderd. Kortom; een GOED boek. Prachtig verteld, meeslepend en tragisch. Een boek dat wat mij betreft bij iedereen in zijn of haar boekenkast zou moeten staan. Maar ja, zoals ik al zei; met móeten bereik je meestal het tegenovergestelde. Vandaar dat ik het je alleen maar zeer, erg, enorm, van harte kan aanraden.